Pojazdy wojskowe

Alvis Saracen FV 603

Transporter opancerzony
przeznaczony do działań
na terenach kryzysowych


Po drugiej wojnie światowej nastąpił dla Wielkiej Brytanii okres, w którym zaczęło upadać światowe mocarstwo kolonialne.
    W koloniach wybuchały rozruchy i powstania, które początkowo próbowano stłumić. Jednak użycie ciężkiego sprzętu zmechanizowanego w czasie wojen domowych znacznie utrudniało to zadanie.

    Transportery do ochrony piechoty w  tym przypadku jawiły się taktyczną koniecznością. Na początku lat 50-tych XX wieku w Fighting Vehicles Research and Development Estabilishment (FVRDE - Wydział Badań i Rozwoju Pojazdów Bojowych) powstała rodzina opancerzonych pojazdów kołowych na mocy kontraktu Crossley'a (Crossley Motors) wynikającego z zapotrzebowania armii brytyjskiej. Należały do niej: transporter opancerzony Saracen FV 603 i wóz rozpoznawczy Saladin FV 601. Saracen był pierwszym w świecie transporterem o specjalnej konstrukcji wojskowej, nie opartej na bazie samochodów ciężarowych powszechnego użycia. Produkcja tych pojazdów odbywała się w fabryce Alvis Ltd. w Coventry. Szczególne zapotrzebowanie dotyczyło transportera opancerzonego Saracen. Pierwsze prototypy były gotowe na początku 1952 roku, a już w grudniu tego samego roku zaczęto produkcję seryjną. W styczniu 1953 roku pierwsze Saraceny odebrała armia brytyjska.
    Saracen był w tamtym czasie jedynym transporterem opancerzonym brytyjskiej piechoty i został natychmiast wykorzystany przeciwko partyzantom na Malajach. Transporter FV 603 zastąpił pojazdy transportowe AEC Mk.3 oraz Daimler Mk.2.

Opis konstrukcji

    Na sześciokołowym podwoziu Saracena z przodu pojazdu znajduje się silnik. Za silnikiem na wysokości kierowcy na skos od niego jest miejsce dowódcy. Ładownia w tylnej części może zabierać 9-10 żołnierzy, którzy siedzą plecami do ściany na pojedynczych siedzeniach. Załoga dostawaje się do transportera przez tylne dwuskrzydłowe drzwi. Otwory strzelnicze w ścianach bocznych umożliwiają wykorzystanie broni z wnętrza pojazdu. Mniej więcej na wysokości osi środkowej pojazdu znajduje się wieżyczka umieszczana na dachu, w której zainstalowany jest karabin maszynowy kalibru 7,62 mm. Tuż za tym karabinem maszynowym na obrotowej podstawie można zainstalować następny karabin maszynowy do obrony przeciwlotniczej, przy pomocy którego strzela się bezpośrednio z wnętrza pojazdu przez właz. Mechanizm napędowy jest nieco skomplikowany, jako że dwie pary przednich kół mają możliwość skrętu przy pomocy hydraulicznego wspomagania. Przy tym Saracen jest zdolny do jazdy nawet gdy brakowało któregoś z kół, obojętnie z której strony. Jego zdolność poruszania się w terenie jest godna zauważenia, albowiem pojazd o masie 10 ton w terenie mógł osiągać prędkość 72 km/h. Pojazd ten ma bardzo dobre właściwości trakcyjne. Bez problemów pokonuje rowy, nawet półtorametrowe, przeszkody o wysokości 46 centymetrów, jak i stoki o nachyleniu zbocza nawet do 42%. Saracen ma hydrokinetyczne sprzęgło oraz 5-biegową planetarną skrzynię przekładniową z preselekcyjnym włączaniem biegów (typu Wilson), która umożliwia mu poruszanie się z takimi samymi osiągami zarówno przy jeździe do przodu, jak i do tyłu. Centralny układ pompowania opon umożliwia temu transporterowi szybką jazdę nawet z przestrzelonymi oponami.
    Oprócz transportera opancerzonego wyprodukowano także wóz dowodzenia FV 604 oraz wóz sztabowy FV 610, jak i opancerzony transporter sanitarny FV 611.

    Pojazd Saracen był pożądany w regionach o niestabilnej politycznej sytuacji, dlatego też eksportowano go przede wszystkim do Afryki i Azji. Odbiorcami byli: RPA, Uganda, Nigeria, Sudan, Libia, Kuwejt, Katar, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Liban, Tajlandia, Mauretania, Sri Lanka i Indonezja. Pośród klientów firmy Alvis Ltd. nie zabrakło policji z Hongkongu.

    Nawet w Północnej Irlandii i na Cyprze Saracen należał do stałych elementów krajobrazu ulic.

Saraceny w Irlandii Północnej.

    Do 1972 roku wyprodukowano w sumie 1838 pojazdów serii FV 600. W brytyjskiej piechocie dopiero w 1984 roku został on wyparty przez gąsienicowy transporter opancerzony FV 432. W Wielkiej Brytanii Saracen jest w służbie do dnia dzisiejszego.

Dane techniczne:

Typ: kołowy transporter opancerzony;
Masa bojowa: 10170 kg [pusty: 8640 kg, pełny: 1530 kg, razem: 10170 kg – zgadza się];
Długość: 5230 mm [5233 mm w wersji Mk.3];
Szerokość: 2530 mm [2539 mm];
Wysokość: 2450 mm [2463mm];
Silnik: 8 cylindrowy benzynowy Rolls Royce B80 Mk. 6A
Osiągi: 119 kW;
Napęd: 6 x 6, dwie przednie osie skrętne;
Prędkość maksymalna: 72 km/h [72 km/h po drodze, w terenie: 32 km/h];
Zasięg: 400 km po drodze;
Uzbrojenie: 1 km kal. 7,62 mm [.30 L3A3] w obrotowej wieżyczce [zapas amunicji: 3000 naboi], 1 km kaliber 7,62 mm [.303 Bren L2A4] na podstawie przeciwlotniczej oraz [2 zestawy wyrzutni granatów dymnych po 3 lufy];
Ładowność: 3 członków załogi - dowódca, kierowca i radiooperator oraz 9 żołnierzy desantu.
 

Oprac.: Nazir '2002

(C) www.greendevils.pl