LOTNICTWO WOJSKOWE  

General Dynamics/Grumman
EF-111ARaven
EF-111A został stworzony w celu zastąpienia Douglas EB-66, samolotu wojny elektronicznej i łączy płatowiec i silniki General Dynamics F-111A z wyposażeniem Eaton AIL ALQ-99EW z należącego do Marynarki Wojennej USA samolotu Grumman EA-6B Prowler. Prace nad przerobieniem dwóch prototypów F-111A w samolot EF-111A TJS (Tactical Jaming System - system zakłócania taktycznego) rozpoczęły się w styczniu 1975, a pierwszy lot odbył się 10 marca 1977. Zadanie zostało zlecone Grummanowi a nie General Dynamics. Firma z Long Island znała F-111, mając za sobą próbę rozwoju FB-111B w nieudanej wersji myśliwskiej w latach 60.
       
          F-111A był najwcześniejsza wersją wchodzącą do służby, a zarazem kończącą służbę jako samolot bojowy, ale zostało wystarczająco dużo kadłubów do przerobienia ich do nowej roli. Jednakże wyposażenie do wojny elektronicznej wymuszało drastyczne modyfikacje.
          Samolot EA-6B miał czteroosobową załogę - pilota plus trzech operatorów systemu - a samolot General Dynamics miał kabinę dwumiejscową. Miejsce dwu lub trzech operatorów systemu musiała zająć automatyka. Lot testujący zmieniony system ALQ-99E pozwolił na wykrycie niektórych problemów, ale testy zakończyły się wystarczająco gładko, by USAF podpisały w listopadzie 1979 program przebudowy wszystkich 42 samolotów F-111A do standardu wojny elektronicznej.
    Między 1980 a 1985, Grumman rozmontował te samoloty, przebudowując je do standardu o przedłużonym resursie do 8000 godzin. Dodano nowe komory awioniki w dolnej części kadłuba, dużą owiewkę brzuszną w kształcie łodzi canoe oraz owiewkę na kńcu statecznika pionowego - jak w EA-6B Prowler. Zmiany te umożliwiły pomieszczenie elektroniki oraz anten urządzeń ALQ-99E i Sanders ALQ-137EW - zestaw zakłócania sygnałów przeciwnika dla samoobrony.
     USAF odebrały pierwszego EF-111A w 1981, a służba tych samolotów w Europie Zachodniej (USAFE) rozpoczęła się w 1984. Ponad rok przed dostarczeniem ostatniego egzemplarza w grudniu 1985, z firmami Eaton AIL i General Dynamics zawarto kontrakt na 61 milionów dolarów na udoskonalenie ALQ-99E. W podstawowej wersji system tem pokrywa częstotliwości od VHF do pasma J, dostarczając wystarczającą ilość energii aby zakłócać sygnały radiowe nawet w promieniu 230 km. Proponowane udoskonalenie miało odpowiadać "szybko zmieniającym się technologiom i gwałtownemu udoskonaleniu wielu obcych sił obrony powietrznej".
    Przerosty kosztów i ogromne poślizgi w planach zniszczyły ten program, zarzucony ostatecznie w czerwcu 1988. Jedyne modernizacje dokonywane są obecnie w ramach Programu Modernizacji Awioniki. Poprawiono kabinę, udoskonalono radar (przebudowany samolot miał początkowo radar śledzenia naziemnego APQ-110, a następnie radar nawigacyjny APQ-160) i wbudowano żyro-laserowy system nawigacji inercyjnej oraz odbiornik GPS.
   Przy założeniu, że samolot ten będzie w służbie do około 2010 roku, konieczna będzie dalsza modernizacja. Może do niej należeć będzie zainstalowanie nowego odbiornika/procesora opracowanego dla samolotu US Navy EA-6B Prowler, nowego radaru niskich pasm, urządzenia do zakłócania komunikacji oraz osprzętu umożliwiającego przenoszenie pocisków antyradiolokacyjnych AGM-88 HARM. Urządzenie do zakłócania ALQ-137 można zmodernizować do standardu ALQ-189 lub zastąpić jednostką innego producenta.
      Producent: Płatowiec - General Dynamics, wyposażenie WRE ALQ-99E - Eaton AIL, integracja - Grumman (aktualnie Northrop Grumman)

      Przeznaczenie: Samolot walki radioelektronicznej

      Wymiary: Długość 23,16 m, wysokość: 6,10 m, rozpiętość skrzydeł 9,74 m/19,2 m (złożone/rozłożone)

      Masy: Własna 25072 kg, startowa 31700 kg

      Silniki: Dwa turbinowe dwoprzepływowe Pratt & Whitney TF-30-P-3, ciąg z dopalaniem 8390 kG każdy

      Osiągi: Promień taktyczny 1495 km (jako eskorta), prędkość maksymalna 2272 km/h, pułap 13700 m

      Uzbrojenie: brak

 Oprac. IG-88 /1997
powrót na stronę główną:
www.greendevils.pl