Technika Wojskowa

LOTNICTWO

Bezzałogowy statek powietrzny (BSP)
rozpoznania taktycznego i wskazywania celów
IAIA/AAIHUNTER

HISTORIA I ZNACZENIE BSP

Bezzałogowe statki powietrzne są doskonałym i efektywnym środkiem rozpoznawczym , który z powodzeniem można wykorzystywać nad terytorium nieprzyjaciela w czasie wojny, czy też potencjalnego nieprzyjaciela w czasie wojny. Ewentualne zestrzelenie takiego statku powietrznego nie spotka się z takim rozgłosem, jak zestrzelenie samolotu rozpoznawczego z pilotem na pokładzie (np. słynna sprawa zestrzelenia U-2 nad ZSRS).

Możliwość realizowania różnorodnych zadań rozpoznawczych (oraz bojowych), bardzo mała wykrywalność optyczna, dźwiękowa, termiczna i radarowa jest napędem do konstruowania coraz to nowych BSP rozpoznania taktycznego i rozpoznania operacyjno-strategicznego. W ciągu najbliższych lat do użytku wejdą na pewno myśliwskie BSP. Na korzyść stosowania BSP przemawiają niskie koszty produkcji, obsługi i szkolenia (brak pilota eliminuje wysokie koszty wieloletniego szkolenia.

Pierwszy BSP został skonstruowany pod koniec II wojny światowej w Niemczech na bazie pocisku manewrującego V-1, gdzie głowicę bojową zastąpiono kamerą do rozpoznania optycznego. Mógł on wykonać lot po zaprogramowanej trasie długości ok. 350 km.

W Stanach Zjednoczonych prace nad BSP wzmożono pod koniec lat pięćdziesiątych XX wieku. BSP zaczęto stosować do ryzykownych lotów rozpoznawczych w czasie wojny w Wietnamie, co ograniczyło starty wśród pilotów.

Pozytywne doświadczenia wojenne wpłynęły na rozwój prac nad BSP w krajach, które miały słabo rozwinięty przemysł lotniczy lub nie posiadały go wcale (np. w RPA, Indonezji, Arabii Saudyjskiej).

Duże straty w lotnictwie izraelskim (głównie rozpoznawczym) w czasie wojny Yom Kippur były głównym bodźcem do rozwinięcia prac w tym kraju nad BSP. Opracowane w tym kraju BSP Mastiff'y przyczyniły się do spektakularnego sukcesu jakim było wykrycie i doprowadzenie do zniszczenia w czasie wojny z Syrią, 28 stanowisk artyleryjskich bez start własnych. Dziś Izrael obok USA i RFN jest przodującym krajem w konstruowaniu BSP.

BSP są przystosowane m.in. do współdziałania z wojskami lądowymi, głównie z dywizjonami i brygadami artylerii. Oprócz rozpoznania wskazują wiązkami laserowymi konkretne cele dla bomb, rakiet i pocisków samonaprawodzających.

W czasie wojny w Zatoce Perskiej amerykańskie BSP typu Pioneer wykonały ok. 500 lotów o łącznej długości około 1700 godzin. Wykrywały one miny pływające, rozpoznawały umocnienie nadbrzeżne, wykrywały cele w głębi irackiego terytorium, rozpoznawały obronę przeciwlotniczą, ustalały optymalne trasy przelotu dla AH-64, obserwowały teren przed posuwającymi się własnymi wojskami i obserwowały skutki ataku wojsk koalicji.

Irakijczycy, którzy nie mieli możliwości prowadzenia rozpoznania lotniczego, a w terenie pustynnym ze względu na brak punktów orientacyjnych mieli problem z ustaleniem własnych pozycji byli kompletnie zaskoczeni precyzyjnymi uderzeniami ze strony wojsk koalicji, które w krótkim czasie wyelimowały praktycznie wszystkie działa irackie rozmieszczone w rejonie konfliktu. Większość dział nie oddała nawet jednego strzału.

Znany jest przypadek z tej wojny, kiedy to jednemu BSP wykonującemu działania rozpoznawcze dla US Marines, poddało się kilkudziesięciu żołnierzy irackich! Świadczy to o skali zaskoczenia wynikającego z zastosowania nowego środka walki.

A Wojsko Polskie?...

Wojsko Polskie do tej pory nie dysponuje żadnym bezzałogowym statkiem powietrznym mogącym prowadzić działania rozpoznawcze. Wydaje się to zupełnie niezrozumiałe zwłaszcza, że skierniewicki pułk z rozpoznawczymi starymi MiGami-21R został rozwiązany, rozpoznawcze Su-20 oddano na złom lub sprzedano kolekcjonerom, a tych kilka rozpoznawczych Su-22M4 w Powidzu nie może latać, bo nie ma pieniędzy na ich remont. Sprawa jest o tyle istotna, gdyż tego rodzaju sprzęt rozpoznawczy (BSP) powinien stale kontrolować przestrzeń powietrzną oraz terytorium przygraniczne Obwodu Kaliningradzkiego. Wydaje się celowe kontrolowanie nawet całego terytorium tego Obwodu, jako obszaru należącego do potencjalnego przeciwnika Polski, zwłaszcza wtedy kiedy odbywają się tam lekceważone zupełnie przez Sztab Generalny WP manewry wojskowe, gdzie ćwiczy się uderzenia rakietami różnego rodzaju (w tym z głowicami jądrowymi).

HUNTER

Pod koniec lat 80-tych XX wieku izraelskie zakłady IAI (Israel Aircraft Industries) opracowały wespół z amerykańską firmą TRW, BSP o nazwie Hunter. Projekt zrealizowano na zamówienie Departamentu Obrony Stanów Zjednoczonych. Kontrakt na rozpoczęcie produkcji Huntera podpisano w 1992 roku.

Hunter może prowadzić lot rozpoznawczy przez 14 godzin i może przenosić aż 143 kg wyposażenia. Celem zwiększenia odporności na uszkodzenia spowodowane ogniem przeciwlotniczym zasotosowano dwa silniki tłokowe. Pierwszy jest umieszczony z przodu, a drugi ze śmigłem pchającym, z tyły kadłuba.

Izraelczycy w ramach podziału prac skonstruowali płatowiec, a Amerykanie silniki i wyposażenie.

BSP Hunter przenosi wyposażenie w dwóch przedziałach. Przedni z obrotową, wysuwaną w dół wieżyczką, może mieścić kamerę telewizyjną, termowizyjną oraz laserowy dalmierz-wskaźnik celów. W środkowym przedziale mogą znajdować się urządzenia przeciwdziałania radioelektronicznego oraz urządzenia namierzania źródeł emisji elektromagnetycznych.

Hunter cechuje duża autonomiczność pozwalająca mu w przypadku utraty łączności samodzielnie korygować wprowadzony przed starem program. Tym samym umożliwia mu to bezpieczny powrót do bazy.

Start następuje z utwardzonej nawierzchni (tak jak zwykłego samolotu) lub z prowadnicy szynowej przy pomocy przyśpieszacza rakietowego.

Dane techniczne:

IAI/AAI HUNTER
Klasa	Rozpoznanie taktyczne
Rozpiętość	8,9 m
Długość	6,95 m
Wysokość	1,65 m
Powierzchnia nośna	?
Masa startowa	667 kg
Maksymalna masa ładunku	143 kg
Moc jednostki napędowej	90 KM / 67 kW
Prędkość maksymalna	222 km/h
Prędkość przelotowa	139 km/h
Długotrwałość lotu	14 h
Promień działania	60 km
Zasada kierowania	komendami / program

Oprac. IG-88

Przy opracowaniu tego materiału wykorzystano m.in.
pracę p. Igora Witkowskiego
"Zachodnie bezzałogowe statki powietrzne".