Panzerwaffen

Bardzo Mała Encyklopedia Niemieckiej Broni Pancernej z II w.ś.

Pz Kpfw I PzKpfw I Ausf. A, SdKfz 101 A i PzKpfw I Ausf. B, SdKfz 101 B

czołg lekki

Pz Kpfw I	Ausf. A	Ausf. B	15 cm haubica s1G
Załoga	2	2	4
Masa całkowita	5400 kg	6000 kg	8500 kg
Długość	4020 mm	4420 mm	4420 mm
Szerokość	2060 mm	2060 mm	2680 mm
Wysokość	1720 mm	1720 mm	3350 mm
Jednostka napędowa	Krupp M305	Maybach NL38 TRKM	Maybach NL38 TRKM
Prędkość (km/h)	57	40	35
Zasięg na drodze	145 km	140 km	100 km
Zasięg w terenie	100 km	115 km	90 km
Uzbrojenie	km MG-34	km MG-34	haubica 150 mm

Historia konstrukcji:

Czołg lekki PzKpfw opracowany został na zlecenie generała Lutza i dla zmylenia obcego wywiadu opracowywany był pod nazwą Landwirschaftlichter (ciągnik rolniczy), a także z tego względu, że Niemców obowiązywał traktat wersalski zakazujący posiadania broni pancernej.

Projekt pojazdu opracowywany był jednocześnie w zakładach Daimler-Benz, Krupp, MAN i Rheinmetall-Borsing.

Zakłady Kruppa opracowały podwozie wzorując się na brytyjskim czołgu Carden-Lloyd Mk VI. Angielskie podwozia tego czołgu Niemcy otrzymali od Sowietów w 1929. Pięć pierwszych podwozi zostało przygotowanych w lecie 1933 roku i przeszły one próby poligonowe w Kummersdorfie.

W wyniku doświadczeń wyniesionych z prób na poligonie opracowano podwozie oznaczone 1LaS Krupp.

Piętnaście gotowych czołgów przekazano we wrześniu 1933 roku do Oddziału Szkolenia Motorowego w Zossen. Oddział ten stał się zaczątkiem 1. Panzer Regiment (1. Pułku Pancernego).

W lecie 1935 roku powstał 2. Panzer Regiment, który otrzymał czołgi 1A LaS Krupp. Oznaczenie to jeszcze tego samego lata zmieniono na PzKpfw I (MG) Ausf. A.

Czołg PzKpfw I Ausf. A nie był pozbawiony szeregu wad i błędów konstrukcyjnych. Jego główną wadą był bardzo słaby silnik Kruppa M 305 o mocy zaledwie 60 KM. Próbowano go zastąpić innym silnikiem Kruppa, M 601, ale nie przyniosło to poprawy. Oprócz tego czołg ten posiadał słabe możliwości trakcyjne, silnik był bardzo głośny, a w konsekwencji tego załoga czołgu szybko odczuwała duże zmęczenie.

Intensywne prace doprowadziły do tego, że silnik ten zastąpiono mocniejszym typu Maybach NL 38 TRKM o mocy 100 KM. Zmiana ta pociągnęła za sobą przekonstruowanie pewnych elementów czołgu: zainstalowano dodatkową parę kół nośnych, zmieniono zamocowanie koła napinającego oraz dodano parę rolek podtrzymujących, wydłużono o 40 cm przedział silnikowy, zmieniono wyprowadzenie i zamocowanie tłumików.

Nowa wersja otrzymała oznaczenie PzKpfw I Ausf. B, a jej produkcję zlecono zakładom Henschel i Krupp-Gruson (1935-1937), a następnie zakładom MAN (1936-1937) i zakładom Wemann (do 1938).

Oprócz wersji A i B produkowanych seryjnie wprowadzono także wersję C i F, ale były to tylko serie informacyjne (45 i 30 sztuk).

Na bazie PzKpfw I (MG) Ausf. A zbudowano kilkadziesiąt (?) wozów dowodzenia (nie posiadały wieży i uzbrojenia, zainstalowano radiostację, przedział bojowy wydłużono o 25 cm). Wozy te otrzymały oznaczenie K1 PzBfWg (typ 1 Ka A).

Kleine Panzer Befehlswagen Ausf. B, SdKfz 265

Na podwoziu PzKpfw I (MG) Ausf. B w latach 1935-38 zbudowano 200 wozów dowodzenia w wersjach: 2 K1 B i 3 K1 B. Obie wersje posiadały wieżyczkę i były uzbrojone w MG-34. Pewną liczbę tych czołgów w 1939 roku przebudowane na ambulanse pancerne, które służyły w kampanii francuskiej w 1940 roku.

Na przełomie 1939 roku i 1940 Niemcy na podwoziu PzKpfw I (MG) Ausf. B zamontowali czeskie działko ppanc Skoda A-5 kal. 47 mm. Powstałe w ten sposób samobieżne działo ppanc otrzymało oznaczenie 4,7 cm PaK(t) Sf1. Auf PzKpfw I Ausf. B (132 wozy). Wyprodukowano też na tym podwoziu 38 dział 15 cm s1G 33 Auf PzKpfw I Ausf. B.

Zastosowanie bojowe:
Pierwszy raz Niemcy użyli tych czołgów w Hiszpanii. We wrześniu 1939 roku posiadali 1445 czołgów PzKpfw I obydwu wersji. W Polsce armia niemiecka straciła ok. 100 tych czołgów. Kampania wrześniowa pokazała całkowitą nieprzydatność tego czołgu w walce i w kampanii francuskiej w 1940 roku czołgi PzKpfw I atakowały poza głównymi kierunkami uderzeń (1077 wozów).
W 1941 roku na wschodzie ok. 120 tych wozów służyło jeszcze jako wozy dowodzenia, ambulanse, pojazdy techniczne i zaopatrzeniowe (dowóz amunicji).

Oprac. IG-88 '2001