Wydaje się, że najważniejszym czynnikiem jest czynnik historyczny. W pewnym momencie Słowianie bałkańscy znaleźli się pod obcym panowaniem i nadrzędnym ich celem stało się wywalczenie wolności. W praktyce chodziło o zrzucenie jarzma tureckiego oraz Habsburgów. Pełną wolność oznaczała data 1918 roku, czyli powstanie SHS - Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, od 1929 roku wprowadzono nazwę Jugosławia.
    W 1945 roku wszystkie 6 republik weszło do Jugosłowiańskiej Federacji.  Rozpoczęła się era Josipa Broz-Tito, który był premierem, ministrem obrony i sekretarzem partii, czyli Związku Komunistów Jugosławii. W późniejszym okresie Tito był także prezydentem państwa. Wielką zasługą Tito było uniezależnienie się od Józefa Stalina i ZSRR.
    Głównymi problemami tego kraju stały się sytuacja gospodarcza oraz napięcia narodowościowe. Tito umocnił ustrój federacyjny, a następnie dokonał poprawek w konstytucji w celu zapewnienia po swojej śmierci możliwie najdoskonalszego sposobu sprawowania władzy. Polegał on na rotacyjnych, corocznych zmianach na stanowisku głowy państwa, premiera i szefa partii ZKJ. Stanowiska te mieli obsadzać kolejno członkowie Prezydium, składającego się z przedstawicieli wszystkich republik i okręgów autonomicznych.
    Po śmierci Tito w 1980 r. okazało się, że system, jaki stworzył, opierał się wyłącznie na jego autorytecie, zaś następcy nie byli w stanie załagodzić sprzeczności. Kraj zaczął szybko staczać się w przepaść kryzysu gospodarczego, społecznego i narodowościowego. Traktowanie nieobecnego już Tito jak Lenina, niestety, nie zapobiegło ostremu kryzysowi. Rosła korupcja, inflacja i nadużycia ludzi sprawujących władzę. Pogłębiające się trudności gospodarcze, żądania demokratyzacji systemu politycznego i nasilające się konflikty narodowościowe zachwiały podstawami federacyjnego państwa. Ostateczna dezintegracja rozpoczęła się od wymuszenia na rządzie wprowadzenia systemu wielopartyjnego. Komuniści, którzy utrzymywali się przy władzy w Serbii, obsadzili Slobodana Milosevicia na fotelu prezydenckim. Idea rozpadu państwa zaczęła być brana pod uwagę nietylko w samej Serbii. W końcu 1989 roku doszło do ograniczenia autonomii Wojwodiny, zniesienia jej w Kosowie.
   Jugosławia oparła się próbom reform, które Zachód uprzednio zaaplikował Polsce, Czechosłowacji, Rosji i na Węgrzech. Południowi Słowianie uważali swoją gospodarkę za wystarczająco wolnorynkową. 5 listopada 1990 roku Kongres USA zatwierdził ustawę 101-513, która odcinała nagle Jugosławię w terminie do 6 miesięcy wszelką pomoc, wymianę handlową, kredyty i pożyczki USA dla SFRJ. Amerykanie zażądali osobnych wyborów w każdej z sześciu republik federalnych.
    Trzy tygodnie później, 27 listopada CIA przewidywało w ”‘New York Times”, że ustawa doprowadzi do krwawej wojny domowej. „Siły demokratyczne” oznaczały małe, nacjonalistyczne partie prawicowe. Skutek był dewastujący.
Rząd Jugosławii nie był w stanie spłacić ogromnych odsetek od kredytów, zakupić surowców dla przemysłu. Wybuchały strajki, napięcia polityczne i ekonomiczne oraz nacjonalistyczne antagonizmy wewnątrz federacji.
    W lutym 1991 roku Rada Europy za przykładem USA zażądała wyborów wielopartyjnych pod groźbą sankcji.
Prawicowe organizacje nieobecne od momentu pobicia przez partyzantkę Tity zaczęły przybywać do Jugosławii.
   Wkrótce po fiasku prób reform w Belgradzie ruszyło błędne koło wojen secesyjnych. W marcu 1991 roku chorwaccy
ustasze zorganizowali demonstracje nawoływujące do obalenia socjalistycznej federacji i wymordowania wszystkich Serbów.  5 maja 1991 roku ustasze opanowali federalną bazę wojskową w Gospić (Chorwacja). Rząd rozkazał interweniować armii. Wojna wisiała na włosku.
   W Chorwacji wybory wygrała prawicowy blok HDZ (Chorwacka Wspólnota Demokratyczna). W kwietniowych wyborach do Saboru uzyskała 205 na 356 miejsc. Przywódcą partii był Franjo Tudjman (przyszły prezydent kraju) W programie politycznym znalazły się hasła ograniczenia praw mniejszość serbskiej.  Z kolei wybory w Słowenii wygrała socjaldemokratyczna koalicja DEMOS. Prezydentem kraju został komunista Milan Kučan.
    25 czerwca 1991 roku Słowenia i Chorwacja ogłosiły niezależność, a zjednoczone Niemcy pierwsze uznały te państwa. Uchwalenie przez parlament Słoweński 25 czerwca 1991 r. ustawy o wyjściu z Federacji spowodowało, że rozpoczęły się walki między strażą obywatelską a armią jugosłowiańską, którą rząd federalny zobowiązał do przejęcia kontroli nad przejściami granicznymi i zabezpieczenia granicy państwowej. Walki trwały do 10 lipca, mimo wcześniejszego zawarcia rozejmu, kiedy to parlament Słowenii zawiesił na trzy miesiące ustawę o niepodległości.