Hughes & Raytheon AIM - 120 Slammer 

 

 W roku 1991, po kilku latach prac projektowych wprowadzono na uzbrojenie amerykańskich sił zbrojnych Nowoczesny Pocisk Powietrze - Powietrze Średniego Zasięgu (AMRAAM - Advanced Medium Range Air - to - Air Missile) AIM - 120 Slammer (dosł. Rozwalacz). Przez piętnaście lat jedynym amerykańskim systemem uzbrojenia w tym zakresie zastosowań był niezbyt udany pocisk AIM - 7 Sparrow (Wróbel).

Niedawno wprowadzony Slammer jest pociskiem wykorzystującym radarowe naprowadzanie aktywne, półaktywne oraz własne urządzenia do nawigacji bezwładnościowej w celu zwiększenia autonomiczności działania,  zasięgu i prawdopodobieństwa trafienia w cel. W przypadku podążania do celu znacznie oddalonego (poza zasięgiem własnego radaru) pocisk wykorzystuje system nawigacji bezwładnościowej i na bieżąco aktualizuje pozycję celu, poprzez łącze danych, z samolotu - nosiciela. W przypadku uchwycenia celu przez własny radar pocisku naprowadza się on całkowicie autonomicznie. Posiada on również urządzenia do aktywnego, radiowego wykrywania celu i system "home - on - jam" (Naprowadzanie Na Zakłócenia) podejmujący działanie w przypadku prób zakłócenia radaru pocisku. Tak zaawansowana awionika, duża prędkość i zasięg, a także znakomite możliwości manewrowe na finalnym podejściu do celu sprawiają, że uniknięcie trafienia przez Slammera jest najpradopodobniej bardzo trudne. W czasie walk nad Kosowem i Serbią zestrzelono przynajmniej jeden (a prawdopodobnie dwa) samolot MiG - 29 Fulcrum właśnie przy użyciu AIM - 120, przy czym piloci zestrzelonych maszyn nawet nie próbowali wykonać manewru unikowego, a więc niewykluczone, że do końca nie zdawali   sobie sprawy z zagrożenia. W sumie do tej pory dokonano około 10 - 15 udanych, bojowych zestrzeleń przy pomocy AIM - 120, ale nie wiadomo ile pocisków odpalonych nie osiągnęło celu tak, że trudno jest ustalić procentowe prawdopodobieństwo trafienia. 

Wersje pocisku

Obecnie istnieją trzy wersje pocisku AIM - 120:

Podstawowa wersja AIM - 120A dostarczana od roku 1991 do 1994. Awionika tego pocisku nie może być przeprogramowana, jej unowocześnienie może odbyć się tylko poprzez fizyczną wymianę bloków. 

Wersja rozwojowa AIM - 120B dostarczana od roku 1994. Jego awionika może być przeprogramowywana przy pomocy urządzenia CFMRE (Common Field - level Reprogramming Equipment - Wspólne Urządzenie Przeprogramowujące do zastosowań Polowych).

Wersja AIM - 120C dostarczana od roku 1996. Od modelu AIM - 120B odróżniają ją mniejsze skrzydła i powierzchnie sterujące, przystosowujące pocisk do przenoszenia wewnątrz komory samolotu F - 22 Raptor.

Konstrukcja

Pocisk składa się z czterech głównych sekcji.

Sekcja naprowadzania (WGU - Weapon Guidance Unit) znajduje się w przedniej częsci kadłuba. Modele AIM - 120 posiadają odpowiednio:
Wersja A: WGU - 16B
Wersja B: WGU - 41/B
Wersja C: WGU - 44/B
Sekacja ta zawiera wszelkie urządzenia potrzebne do wykrycia, rozpoznania, utrzymania kursu i zbliżenia do celu. 

Sekcja uzbrojenia (WDU - Weapon Detonation Unit)) WDU - 33/B składa się z ładunku bojowego zintegrowanego z detonatorem, bezpiecznika FZU - 49/B i boostera Mk 44 Mod 1.

Sekcja napędowa (WPU - Weapon Propulsion Unit) WPU - 6/B składa się z silnika marszowego na paliwo stałe, dyszy wylotowej i związanych z nimi elementów konstrucji rakiety.

Sekcja kontrolna (WCU - Weapon Control Unit) WCU - 11/B składa się z zespołu baterii litowo - aluminiowych, czterech niezależnych siłowników elektro - mechanicznych,  i związanych z nimi urządzeń do kontroli ruchu pocisku.

Pociski Slammer są obecnie przenoszone na przez amerykańskie samoloty F - 15C/D/E Eagle/Strike Eagle (wyrzutnie LAU - 128A/A), F - 16C/D Fighting Falcon (wyrzutnie LAU - 129A/A), F/A - 18C/D/E/F Hornet/Super Hornet i F - 14D Super Tomcat (wyrzutnie LAU - 127A/A i LAU - 115) oraz brytyjskie maszyny Sea Harrier. Pociski AIM - 120 można przenosić na tych samych pozycjach co AIM - 9 Sidewinder, za wyjątkiem końcówek skrzydeł samolotu F/A - 18C/D. Wszystkie wyrzutnie systemu AIM - 120 mogą być użyte do podwieszania i odpalania pocisków AIM - 9 (za wyjątkiem końcówek skrzydeł F/A - 18C/D). Oprócz samolotów należących do sił zbrojnych USA wiele krajów NATO planuje swoje maszyny, produkcji bądź to amerykańskiej, bądź innej, wyposażyć w te udane pociski.

Na bazie pocisku AIM - 120 konstruuje się systemy obrony przeciwlotniczej ziemia - powietrze i okręt - powietrze. Istnieją już mobilne (na HMMWV) i stacjonarne, wieloprowadnicowe wyrzutnie pocisków AMRAAM.

W chwili obecnej prowadzi się prace nad udoskonaleniem omawianych pocisków, w tym przede wszystkim zespołu napędowego, ale nie jest wykluczone, że opracowywany aktualnie w Wielkiej Brytanii pocisk FMRAAM (Future Medium Range Air - to - Air Missile - Przyszłościowy Pocisk Powietrze - Powietrze Średniego Zasięgu) może stać się rozwiązaniem lepszym.

Dane techniczne    

Z konieczności są skape i niepełne (wiekszość informacji jest tajna).

Długość: 366 cm
Średnica: 17,78 cm
Rozpiętość skrzydeł: 52,58 cm
Masa startowa: 150,75 kg
Zasięg oficjalny: ok. 20 mil morskich (prawdopodobnie większy)
Prędkość maksymalna: prawdopodobnie około 4 Macha
Napęd: wysokowydajny silnik rakietowy na paliwo stałe o nieznanych parametrach, nieznanego producenta.
Głowica bojowa: odłamkowo - burząca o masie ok. 20 kg
Cena jednego pocisku: ok. 386 tys. $ (w dolarach z 1992 roku)
  

 

 

aim-120-990331-F-2171A-016.jpg (57614 bytes)

Pocisk AIM - 102 Slammer na końcówce skrzydła myśliwca

 

 

por.gif (10510 bytes)

Porównanie możliwości pocisków Sparrow i Slammer

 

 

aim-120-2.jpg (60978 bytes)

AIM - 120 podwieszony na podskrzydłowym pylonie

 

 

120schemat.jpg (31183 bytes)

Schemat AMRAAMa z podziałem na sekcje

 

 

aim-120-readyfox.jpg (48023 bytes)

Samolot F - 16C Fighting Falcon odpala Slammera

 

 

amraam-dvic409.jpg (51346 bytes)

Samolot typu F/A - 18C Hornet demonstruje "baterię" ośmiu AMRAAMów

 

 

120hmmwv.jpg (32692 bytes)

Wyrzutnia przeciwlotnicza pocisków AIM - 120 na pojeździe HMMWV

Powrót do strony Samoloty