AIM - 9 Sidewinder 

 

 Od wielu już lat najlepszym i najbardziej popularnym pociskiem rakietowym powietrze - powietrze krótkiego zasięgu, jest amerykańska konstrukcja AIM - 9 Sidewinder (dosł. Boczna Rolka). Dosyć trudne jest ustalenie firmy która skonstruowała, produkuje i rozwija ten pocisk. Prototyp pocisku opracowano w Naval Weapons Center (Centrum Uzbrojenia Marynarki) i tam też rozwijano jego wersję, aż do odmiany M, a jego produkcją zajęła się firma Hughes Missile Systems Corporation. Obecnie firma ta we współpracy z korporacją Raytheon produkuje nadal ostatnią, operacyjną wersję Sidewindera, oraz opracowuje jego najnowszą wersję X. AIM - 9 to pocisk klasy określanej jako "fire and forget" czyli "strzel i zapomnij" co oznacza, że po namierzeniu i wystrzeleniu Sidewindera, pilot może zająć się innym celem lub np. manewrem unikowym, a pocisk ściga cel całkowicie samodzielnie. Sidewinder jest to pocisk bliskiego zasięgu, z głowicą wrażliwą na podczerwień. Umożliwia to naprowadzanie się pocisku na ciepło wydzielane przez dysze silników samolotu - celu. Jedna wersja (już nieużywana) posiadała również głowicę optyczną (telewizyjną). Obecnie używana wersja umożliwia wykrycie przez głowicę pocisku ciepła spalin silników lub nagrzanych elementów kadłuba nawet jeżeli samoloty zbliżają się do siebie czołowo, z trudem można ją zmylić przy pomocy celów pozornych, nie wykryje i nie zacznie "ścigać" np. Słońca, lub pożaru na ziemi (algorytmy dyskryminacji tła). Po zgubieniu celu istnieje co prawda groźba, że jego celem stanie się samolot sojuszniczy lub nawet maszyna strzelca, ale przy tak niewielkim zasięgu działania, nie jest to zagrożenie wysokie. Mimo to pojawiły się doniesienia o mimowolnym zestrzeleniu nad Serbią własnego samolotu USAF przy użyciu Sidewindera. Trzeba jednak dodać, że informacje te pochodzą od Serbów, a niestety po wielu ewidentnie kłamliwych informacjach o zestrzeleniach, stracili oni całkowicie wiarygodność.

Kolejno powstawały następujące wesje AIM - 9 (Air Intercept Missile - Lotniczy Pocisk Przechwytujący):

Wersja AIM - 9A: prototyp pocisku, po raz pierwszy testowo wystrzelony we wrześniu 1953 roku.
Wersja AIM - 9B: była to podstawowa wersja pocisku (w zasadzie był to AIM - 9A), wprowadzona na uzbrojenie jednostek liniowych. Jej wadami były niewielki zasięg, ograniczone możliwości ataku samolotów znajdujących się na niskim pułapie i ataku w nocy. Ponadto nie umożliwiała ataku na samolot zbliżający się czołowo. Wprowadzano je na uzbrojenie począwszy od roku 1956
Wersja AIM - 9C do E:były sukcesywnie poprawianymi wersjami w których kolejno usuwano wymienione wyżej wady.
Wersja AIM - 9J: poprawiono w niej manewrowość, tak aby można było strzelać pod dużymi kątami w kołowej walce bezpośredniej (dog fight - dosł. walka psów), zwiększono również zasięg i prędkość. Dostawy do jednostek liniowych rozpoczęły się w 1967 roku.
Wersja AIM - 9L: zainstalowano większy silnik rakietowy, zwiększając prędkość i zasięg. Znacznie unowocześniono głowicę, zwiększając jej możliwości wykrywania i śledzenia celu. Wersja AIM - 9L jest pierwszą która umożliwia atak pod dowolnym kątem, również do samolotu zbliżającego się na wprost od czoła. Poprawiono również odpornośc na próby zmylenia i zakłócenia pocisku. Dostawy rozpoczęto w 1976 roku.
Wersja AIM - 9P: rozwinięcie wersji J, z głowicą umożliwiającą strzał z dużo większej odległości.
Wersja AIM - 9P - 1: zamiast głowicy naprowadzanej na podczerwień zainstalowano głowicę optyczną. W wersji P - 2 użyto silnika wytwarzającego mniej dymu niż w dotychczasowych modelach, a w odmianie P - 3 zastosowano obydwa te rozwiązania. Wzmocniono również mechanicznie konstrukcję rakiety i zastosowano nowy, silniejszy ładunek głowicy bojowej.
Wersja AIM - 9M: jedyna używana obecnie odmiana Sidewindera. Jest w gruncie rzeczy wersją rozwojową modelu AIM - 9L, z zachowaniem wszystkich jego rozwiązań, ale o większej wydajności i szerszym zakresem działania. Dostawy rozpoczęto w roku 1983. Wersja AIM - 9M - 9 posiada podwyższoną odporność na zakłócanie i zmylenie.
Wersja AIM - 9X: znajduje się obecnie w opracowaniu, wejdzie do służby w ciągu najbliższych dwóch lat (zdjęcie obok). Istotną nowością będzie sprzęgnięcie jej systemu namierzania z celownikiem nahełmowym pilota.

Dane techniczne

Długość: 2,87 m
Średnica: 0,13 m
Rozpiętość stateczników: 0,63 m
Masa startowa: 85,5 kg
Głowica bojowa: odłamkowo - burząca HE - PF (High Explosive - Pre Fragmented) o masie 9,42 kg
Napęd: silnik rakietowy na paliwo stałe Hercules & Bermite Mk 36 Mod 71 (ciąg silnika jest utajniony)
Prędkość: ok. 2,5 Macha
Zasięg: od 15 do 29 km, w zależności od wysokości

Cena: ok. 84.000 $ za sztukę

 

 

 

 

aim9.jpg (29274 bytes)

AIM -9M Sidewinder umieszczony na końcu skrzydła

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

97aim9x.jpg (13199 bytes)

Prototyp AIM9X

 

 

 

 

 

 

 

Powrót do strony Samoloty