|
Od wielu już lat najlepszym i najbardziej
popularnym pociskiem rakietowym powietrze - powietrze krótkiego zasięgu,
jest amerykańska konstrukcja AIM - 9 Sidewinder (dosł. Boczna
Rolka). Dosyć trudne jest ustalenie firmy która skonstruowała,
produkuje i rozwija ten pocisk. Prototyp pocisku opracowano w Naval Weapons
Center (Centrum Uzbrojenia Marynarki) i tam też rozwijano jego wersję,
aż do odmiany M, a jego produkcją zajęła się firma
Hughes Missile Systems Corporation. Obecnie firma ta we współpracy z
korporacją Raytheon produkuje nadal ostatnią, operacyjną
wersję Sidewindera, oraz opracowuje jego najnowszą wersję X.
AIM - 9 to pocisk klasy określanej jako "fire and forget"
czyli "strzel i zapomnij" co oznacza, że po namierzeniu i
wystrzeleniu Sidewindera, pilot może zająć się innym
celem lub np. manewrem unikowym, a pocisk ściga cel całkowicie
samodzielnie. Sidewinder jest to pocisk bliskiego zasięgu, z głowicą
wrażliwą na podczerwień. Umożliwia to naprowadzanie się
pocisku na ciepło wydzielane przez dysze silników samolotu - celu.
Jedna wersja (już nieużywana) posiadała również głowicę optyczną (telewizyjną). Obecnie używana
wersja umożliwia wykrycie przez głowicę pocisku ciepła
spalin silników lub nagrzanych elementów kadłuba nawet jeżeli samoloty zbliżają się do
siebie czołowo, z trudem można ją zmylić przy pomocy celów
pozornych, nie wykryje i nie zacznie "ścigać" np. Słońca,
lub pożaru na ziemi (algorytmy dyskryminacji tła). Po zgubieniu
celu istnieje co prawda groźba, że jego celem stanie się
samolot sojuszniczy lub nawet maszyna strzelca, ale przy tak niewielkim zasięgu
działania, nie jest to zagrożenie wysokie. Mimo to pojawiły
się doniesienia o mimowolnym zestrzeleniu nad Serbią własnego
samolotu USAF przy użyciu Sidewindera. Trzeba jednak dodać, że
informacje te pochodzą od Serbów, a niestety po wielu ewidentnie kłamliwych
informacjach o zestrzeleniach, stracili oni całkowicie wiarygodność.
Kolejno powstawały następujące wesje AIM
- 9 (Air Intercept Missile - Lotniczy Pocisk Przechwytujący):
Wersja AIM - 9A: prototyp pocisku, po raz pierwszy
testowo wystrzelony we wrześniu 1953 roku.
Wersja AIM - 9B: była to podstawowa wersja pocisku (w zasadzie był
to AIM - 9A), wprowadzona na uzbrojenie jednostek liniowych. Jej wadami były
niewielki zasięg, ograniczone możliwości ataku samolotów
znajdujących się na niskim pułapie i ataku w nocy. Ponadto
nie umożliwiała ataku na samolot zbliżający się czołowo.
Wprowadzano je na uzbrojenie począwszy od roku 1956
Wersja AIM - 9C do E:były sukcesywnie poprawianymi wersjami w których
kolejno usuwano wymienione wyżej wady.
Wersja AIM - 9J: poprawiono w niej manewrowość, tak aby można
było strzelać pod dużymi kątami w kołowej walce
bezpośredniej (dog fight - dosł. walka psów), zwiększono również
zasięg i prędkość. Dostawy do jednostek liniowych
rozpoczęły się w 1967 roku.
Wersja AIM - 9L: zainstalowano większy silnik rakietowy, zwiększając
prędkość i zasięg. Znacznie unowocześniono głowicę,
zwiększając jej możliwości wykrywania i śledzenia
celu. Wersja AIM - 9L jest pierwszą która umożliwia atak pod
dowolnym kątem, również do samolotu zbliżającego się
na wprost od czoła. Poprawiono również odpornośc na próby
zmylenia i zakłócenia pocisku. Dostawy rozpoczęto w 1976 roku.
Wersja AIM - 9P: rozwinięcie wersji J, z głowicą umożliwiającą
strzał z dużo większej odległości.
Wersja AIM - 9P - 1: zamiast głowicy naprowadzanej na podczerwień
zainstalowano głowicę optyczną. W wersji P - 2 użyto
silnika wytwarzającego mniej dymu niż w dotychczasowych modelach,
a w odmianie P - 3 zastosowano obydwa te rozwiązania. Wzmocniono również
mechanicznie konstrukcję rakiety i zastosowano nowy, silniejszy ładunek
głowicy bojowej.
Wersja AIM - 9M: jedyna używana obecnie odmiana Sidewindera. Jest w
gruncie rzeczy wersją rozwojową modelu AIM - 9L, z zachowaniem
wszystkich jego rozwiązań, ale o większej wydajności i
szerszym zakresem działania. Dostawy rozpoczęto w roku 1983.
Wersja AIM - 9M - 9 posiada podwyższoną odporność na zakłócanie
i zmylenie.
Wersja AIM - 9X: znajduje się obecnie w opracowaniu, wejdzie do służby
w ciągu najbliższych dwóch lat (zdjęcie obok). Istotną
nowością będzie sprzęgnięcie jej systemu
namierzania z celownikiem nahełmowym pilota.

Dane techniczne
Długość: 2,87 m
Średnica: 0,13 m
Rozpiętość stateczników: 0,63 m
Masa startowa: 85,5 kg
Głowica bojowa: odłamkowo - burząca HE - PF (High Explosive -
Pre Fragmented) o masie 9,42 kg
Napęd: silnik rakietowy na paliwo stałe Hercules & Bermite Mk
36 Mod 71 (ciąg silnika jest utajniony)
Prędkość: ok. 2,5 Macha
Zasięg: od 15 do 29 km, w zależności od wysokości
Cena: ok. 84.000 $ za sztukę
|
|

AIM -9M Sidewinder umieszczony na końcu
skrzydła

Prototyp AIM9X
|