|
Fairchild Republic A - 10/OA - 10 Thunderboldt II |
||
|
Producentem A - 10 jest firma Fairchild Republic Company, i od marca 1976 wyprodukowała ona 615 samolotów A - 10 i ok. 104 samolotów OA - 10. Przy czym w jednostkach znajduje się 317 maszyn w 7 dywizjonach liniowych, 3 dywizjonach rezerwy USAF i 5 dywizjonach ANG (Air National Guard - Lotnictwo Gwardii Narodowej), a reszta została zmagazynowana w Davis Monthan Air Force Base w Tucson w Arizonie. Jeden samolot w wersji podstawowej kosztuje ok. 13 mln $. A - 10 odziedziczył swoją nazwę czyli Thunderboldt II (Grom) po samolocie Republic Thunderboldt, który był również maszyną CAS (Close Air Support) szeroko wykorzystywaną w czasie II WŚ. Bardzo rozpowszechnione określenie A - 10 to Warthog, tłumaczone jako Guziec (dzik afrykański - paskudny z wyglądu, ale wyjątkowo silny, "odważny" i agresywny). Jak już wspomniano istnieją dwie wersje Thunderboldta II. Wersja A - 10 jest to jednomiejscowy samolot szturmowy bliskiego wsparcia, OA - 10 natomiast, to samolot wysuniętej kontroli powietrznej pola walki (AFAC - Airborne Forward Air Control), naturalnie jest uzbrojony, ale możliwości jego wyposażenia elektronicznego znacznie rozszerzono (kosztem systemów bojowych) w dziedzinie wykrywania i łączności.Po prawej poniżej zdjęcie OA - 10 na płycie lotniska.
W dalszej części będzie jednak mowa tylko o szturmowej wersji A - 10. Samoloty te mają bardzo prostą i solidną konstrukcję, są silnie opancerzone, a całość struktury i użyte silniki zostały pomyślane tak, aby zapewnić im jak najwyższą przeżywalność na polu bitwy. Użyto silników turbowentylatorowych, umieszczonych bardzo wysoko, przesuniętych mocno do przodu i dodatkowo osłoniętych z boków i od tyłu dużymi, zdwojonymi statecznikami pionowymi. Silniki te mają bardzo duży współczynnik dwuprzepływowości dzięki czemu gazy wylotowe zmieszane z powietrzem są dosyć chłodne co ogranicza emisję ciepła, a więc utrudnia naprowadzenie się pociskom z głowicami IR (Infra Red - podczerwień czyli ciepło). Wszystkie używane obecnie pociski typu ziemia - powietrze miotane z wyrzutni naramiennych, w które wyposażone są wojska lądowe, posiadają jakąś odmianę głowicy IR. Nieco odmienną propozycję
przedstawiła Siłom Powietrznym firma Northrop, prezentując
samolot roboczo nazwany A-9. Warto zwrócić uwagę na jego niezwykłe
podobieństwo do samolotu Obok poniżej zdjęcie prototypu A - 9 w locie. Charakterystyczne jest klasyczne umieszczenie silników, według całkiem innej filozofii niż u zwycięskiego konkurenta. Maszyny typu A - 10 zostały zaprojektowane tak, aby zapewnić im dobrą manewrowość przy małej prędkości i na niewielkiej wysokości. Mogą operować w rejonie bitwy przez bardzo długi okres czasu, co sprawia, że wsparcie z ich strony jest bardzo efektywne i długotrwałe. Mogą operować na pułapie ok. 300 m (1000 stóp) przy widzialności ok. 2,4 km (1,5 mili). Bardzo krótki rozbieg i dobieg powodują, że mogą bazować w pobliżu frontu i wkrótce po starcie znaleźć się nad polem bitwy. Gogle służące do obserwacji nocnej umożliwiają pilotowi działania w ciemnościach, dymie i mgle. Thunderboldt II wyposażony jest w NVIS (Night Vision Imaging System - System Nocnej Obserwacji) który pozwala pilotowi, przy użyciu gogli, obserwować w ciemnościach cały obszar widoczny z kokpitu. Kokpit i część pomieszczeń zajętych przez urządzenia kontroli lotu są chronione tytanowym pancerzem. Samolot może wytrzymać bezpośrednie trafienia pociskami AP i HE do kalibru 23 mm włącznie. Zbiorniki paliwa są samouszczelniające i chroni je wewnętrzna i zewnętrzna warstwa pianki samozastygającej. Hydrauliczny system wciągania i wysuwania podwozia może być, w razie uszkodzenia, całkowicie zastąpiony przez system ręczny. Znany jest obecnie przypadek uszkodzenia A - 10 przez artylerią serbską nad Kosowem. W wyniku ostrzału samolot utracił jeden z silników, a mimo to powrócił do bazy. Serbowie wielokrotnie pokazywali zdjęcia leżącego na ziemi silnika jako dowód na zestrzelenie A - 10, co jednak, jak w 99% innych serbskich informacji o zestrzeleniach, okazało się nieprawdą. Samoloty A - 10 mogą być naprawiane i obsługiwane na lotniskach polowych. Wiele części jest wymiennych w ten sposób, że mogą być instalowane zarówno po lewej jak i prawej stronie kadłuba. Między innymi jest to możliwe w przypadku silników, podwozia głównego i stateczników pionowych. Samolot wyposażony jest w HUD wyświetlający dane dotyczące prędkości, wysokości i kąta schodzenia/wznoszenia na przedniej szybie, oraz system Low Atlitude Safety and Targeting Enhancement (LASTE - System Bezpieczeństwa I Celowania na Małej Wysokości) który umożliwia prowadzenie celnego ognia i zrzut uzbrojenia podwieszanego na niskim pułapie, z zachowaniem marginesu bezpieczeństwa lotu, oraz zasobnik z laserowym znacznikiem celu AN/AAS - 35 Pave Penny. Maszyny posiadają również systemy do wykrywania i zwalczania zagrożenia ze strony pocisków typu ziemia - powietrze i powietrze - powietrze.
Uzbrojenie Stałym uzbrojeniem A - 10 jest 30 mm,
siedmiolufowe działko rotacyjne (tzw. systemu Gatlinga) Ponadto A-10 może przenosić około 7200 kg uzbrojenia podwieszanego na ośmiu podskrzydłowych i trzech podkadłubowych pylonach, w tym: Kierowane pociski powietrze - ziemia Bomby kasetowe: Bomby niekierowane: Bomby zapalające MK-77 (750 lb) Do celów samoobrony samolot może być uzbrojony
w pociski powietrze - powietrze
Systemy walki elektronicznej System wykrywający emisję radaru
omiatającego samolot wiązką poszukującą AN/ALE - 40
Dane techniczne Silniki: dwa turbowentylatorowe silniki
General Electric TF34-GE-100 o ciągu 4111 kN każdy. |
Startuje Warthog
Schemat A - 10
Dwa A - 10 w locie
Prototyp A - 9 w locie
OA - 10 na lotnisku
Rysunek A - 10
Zbliżenie dzioba A - 10, dobrze widoczne lufy działka GAU - 8A.
Jeszcze jednen ładny obrazek Warthoga
|
|
Samoloty typu A - 10 Thunderboldt II są pierwszymi, zbudowanymi dla USAF po II WŚ,
wyspecjalizowanymi samolotami szturmowymi (lekkimi bombowcami). Służą przede wszystkim do celów
bliskiego wsparcia (CAS - Close Air Support), we współdziałaniu z
siłami lądowymi, a także, choć w dużo mniejszym
stopniu, do wykonywania uderzeń na cele położone w głębi
terenu przeciwnika (BAI - Bombing Air Interdiction), rozpoznawania celów
(AR - Armed Reconnaissance) oraz niszczenia obrony przeciwlotniczej (SEAD -
Suppression of Enemy Air Defenses). Niektóre jednostki wyposażone w
samoloty A - 10 przeprowadzają również operacje polegające
na wsparciu misji ratunkowych przeprowadzanych przez siły specjalne
(CSAR - Combat Search and Rescue). Samoloty te
zwalczają czołgi, pojazdy opancerzone i żołnierzy,
niszczą umocnienia polowe, ciężkie uzbrojenie, pojazdy i
budynki należące do przeciwnika.
Suchoj
Su-25 Frogfoot
AN/GAU - 8A
Avenger
