Coraz
częściej spotyka się dowód na to, że maleje wiedza marynistyczna i historyczna
wśród społeczeństwa, a już szczególnie wśród ludzi młodych. Moje pokolenie
zdezelowanych trzydziestokilkulatków to już chyba to ostatnie, które wykazywało
żywe zainteresowanie historią Polski na morzu, w szczególności podczas
II w.ś.
Pamiętam,
że swoje zainteresowanie morzem i historią wojen na morzu wyniosłem z domu
(bądź co bądź morskie tradycje rodzinne), ale i wśród moich rówieśników
tematyka morska była bardzo popularna i to nie tylko wśród tych mieszkających
nad morzem. To z naszego pokolenia wyrośli chyba "ostatni Mohikanie" -
dzisiejsi shiploverzy. Swoje pierwsze kartonowe modele statków i okrętów
z Małego Modelarza sklejaliśmy już na początku podstawówki (z czołowym
na tamte czasy wydaniem MM z śmigłowcowcem "Moskwa", którego kolejne
sklejone kartonowe wcielenia naładowane saletrą były z lubością - jak i
każdego modelu sowieckiego sprzętu - niszczone ogniem tudzież celnie bombardowane
kamieniami w gdańskich stawach - kumpel był za to spisany przez milicję
za "zanieczyszczanie zbiornika wodnego i zakłócanie porządku publicznego"),
a naszymi pierwszymi lekturami zamiast "Na jagodach", czy "Naszej
szkapy" były książki Pertka, Flisowskiego i Perepeczki, a przede wszystkim
nieśmiertelne Miniatury Morskie (kto je jeszcze pamięta? - mam ich ponad
setkę). W podstawówce przeczytaliśmy chyba wszystko co było
dostępne w bibliotekach na ten temat, a moje półki z książkami od tamtej
pory uginają się od literatury marynistycznej kupionej za ciężkie na ówczesne
czasy pieniądze w księgarniach i antykwariatach, zaś kilkadziesiąt roczników
"Morza" spoczywa w kartonach na strychu, poukładanych i zabezpieczonych
przed zniszczeniem. Zbiory książkowe zresztą cały czas powiększam o kolejne
pozycje. Spotkania w szkole, czy bibliotece z weteranami ostatniej wojny,
zwłaszcza marynarzami, czy obrońcami Westerplatte - to było naprawdę przeżycie
dla takich szczawików jak my. Gdy zaczynał lecieć w telewizji film "ORP
Orzeł"
(czy jakikolwiek inny polski film wojenny albo np. jednokrotnie puszczony
w tv serial "Podziemny front" [kto go dziś pamięta?!], z rzadka
film zachodni np. "Bitwa u Rio de La Plata", a częściej jednak sowiecki
w rodzaju serialu "Siedemnaście mgnień wiosny" o bohaterskich wyczynach
kacapów) pustoszały podwórka i boiska. Takie to było nasze pokolenie dzieci
wojny lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych, które mogło jeszcze poczuć
zapach prochu nad Westerplatte...
Brak
wiedzy morskiej i marynistycznej objawia się dzisiaj przeróżnymi lapsusami,
głównie w tzw. prasie specjalistycznej, gdzie nagminnie używa się np. określenia
"łódź podwodna" zamiast "okręt podwodny". Bo jak powiedział nieżyjący już
pewien wybitny marynista związany z nieistniejącym magazynem "Morze":
"łódź podwodna to może istnieć tylko w piosence Beatlesów"... W
internecie zaś można znaleźć nawet takie "fachowe" określenia jak: "statki
podwodne i nadwodne Kriegsmarine" (sic!, cytat ze strony www nagradzanej
m.in. za fachowość i historyczną wiedzę... - bez komentarza).
Teraz już mało kto odróżnia
takie pojęcia jak: statek i okręt, czy prom i statek pasażerski itp, itd.,
a o morskiej wiedzy historycznej to nie warto już nawet wspominać.
Kto
z młodych pamięta teraz z kim walczył ORP "Piorun" na Atlantyku
(albo nawet co znaczy skrót "ORP"?)? Albo kto wymieni wszystkie polskie
okręty wojenne z 1939 roku? Czy np. wymieni z nazwy wszystkie niemieckie
ciężkie okręty wojenne z II wojny ś.w.? Gdzie leży atol Truk, gdzie zatonął
"Musashi" albo w jakiej bitwie Amerykanie stracili "Lexingtona"?
Nie pamiętać jaki niemiecki okręt ostrzeliwał Westerplatte, albo nazwać
go krążownikiem, zamiast pancernikiem szkolnym to był powód do rechotu
kumpli oraz braku poważania i szacunku na podwórku czy nawet dzielnicy,
o szkole nie wspominając.
Zanika
niestety świadomość i szacunek do faktu, że o obecność Polski na
morzu i o dostęp Polski do morza zginęło bardzo wielu Polaków...
Bosman
First to fight
"O Janie z Kolna" autorstwa Czesława Brodzickiego
